Curve van Baltes

U treft hierbij aan de Curve van Baltes. Hij is een Duitse onderzoeker en leidt een grote onderzoeksgroep die zich bezighoudt met de combinatie ouder worden en verandering in persoonlijke kwaliteiten.

De afbeelding toont de ontwikkeling van cognitieve competenties tijdens de levensloop en toont twee ontwikkelingscurven

  1. de op neuro-fysieke ontwikkeling gebaseerde taken; de hardware | het lichaam
  2. de op persoonlijke ontwikkeling en cultuur gebaseerde taken; de software | de geest

Seniore Levenskunst Curve van Baltes Cees van den Eijnden

De rode lijn, de lijn van de hardware, toont het hoogste punt rond het twintigste levensjaar en neemt vanaf dat moment gestaag af.
Baby´s worden snel groot en sterk maar bereiken al gauw het hoogste punt om daarna aan kracht in te boeten. Sommige onderzoekers spreken van een afname van 1 % per jaar.
Het roze veld rondom de rode lijn geeft aan dat men de hoogte van de ontwikkelingslijn kan beïnvloeden.
Leeft men gezond met verantwoord eten, drinken en bewegen dan zal die lijn aanzienlijk hoger liggen dan bij mensen die te veel eten, drinken, roken en te weinig bewegen. Gaat men vanaf een bepaald moment gezonder leven dan zal die lijn zichtbaar stijgen.
De blauwe lijn, de lijn van de software, geeft aan dat die ontwikkeling veel langzamer gaat, het hoogtepunt bereikt op ongeveer zestigjarige leeftijd en dan nog heel lang op ongeveer het zelfde niveau blijft.
Dit gegeven verdient onze volle aandacht. Dat betekent immers dat de mens die zich goed ontwikkeld heeft en zich goed blijft ontwikkelen op het hoogtepunt van de kwaliteiten komt als hij of zij op het punt staat met pensioen te gaan.

Conclusie: als 50-plusser en ook na ons pensioen zijn we nog zeer waardevol!
Wat velen zich niet realiseren is dat ook deze lijn sterk te beïnvloeden is. Mensen die nieuwsgierig zijn, opleidingen en cursussen volgen, regelmatig nieuwe zaken oppakken, kortom, mensen die geestelijk in beweging zijn en blijven zullen hun lijn veel hoger leggen dan mensen die reeds op relatief jeugdige leeftijd ´geestelijk met pensioen zijn gegaan´ (zie het lichtblauwe veld rondom de blauwe lijn).
Ook mensen die zich later realiseren dat ze onvoldoende gewerkt hebben aan die persoonlijke ontwikkeling kunnen een geweldige inhaalslag maken. Alle reden dus om 50-plussers daarop te wijzen en hen daarin ook te begeleiden.
De rode en de blauwe lijn kruisen elkaar rond de 40 jaar. Velen realiseren zich dan dat het lichamelijke behoorlijk achteruit gaat en men gaat er dan vaak ten onrechte van uit dat ook de geestelijke ontwikkeling achteruit zal gaan. Men is dan rijp voor een mid-life crisis.

Veranderende kwaliteiten

Een aantal kwaliteiten neemt dus af bij het ouder worden. Denk hierbij aan kracht, geheugen en uithoudingsvermogen. Ook de neiging om risico´s aan te gaan wordt zichtbaar kleiner.

Er zijn ook kwaliteiten die niet of nauwelijks beïnvloed worden door het ouder worden, bijvoorbeeld: beslissingskracht, doorzettingsvermogen, doelgerichtheid, het vermogen om met informatie om te gaan.

Een aantal kwaliteiten waarin tot zeer hoge leeftijd groei mogelijk is en blijft zijn:

  • strategisch denken en handelen
  • visie en beleid
  • markt- en kostenbewustheid
  • kwaliteit- en veiligheidbewustheid
  • vakkennis
  • communicatievaardigheden
  • adviesvaardigheid
  • conflictoplossend vermogen
  • coachend vermogen
  • relativerend vermogen
  • het vermogen om te oordelen en te beoordelen
  • het zien van de samenhang van zaken
  • creativiteit

Dit zijn allemaal kwaliteiten rond het begrip "Wijsheid". Dit betekent dus dat door de groei van deze kwaliteiten bepaalde taken veel beter door oudere dan door jongere mensen uitgevoerd kunnen worden.